ο «πράσινο φως» για μαζική αναδιάρθρωση των «κόκκινων» στεγαστικών δανείων για χιλιάδες πολίτες που βρίσκονται με τη θηλιά στον λαιμό, αλλά και επιχειρηματικών δανείων, δίνει ο αναθεωρημένος Κώδικας Δεοντολογίας που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος.

Ο νέος Κώδικας προτείνει λύσεις προκειμένου να ρυθμιστούν χιλιάδες δάνεια που δεν εξυπηρετούνται, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης κατά 41 δισ. ευρώ τουλάχιστον από τα 108 δισ. που είναι σήμερα.

Η ΤτΕ προτείνει σειρά λύσεων και οριστικών διευθετήσεων που αποτελούν διεθνή πρακτική για δανειολήπτες που βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση και αδυνατούν να ανταποκριθούν στους υφιστάμενους όρους της πιστοδότησης. Οι λύσεις που προτείνονται χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες και θα μπορούσαν να είναι βραχυπρόθεσμοι, μακροπρόθεσμοι και λύσεις οριστικές.

Μάλιστα, οι τράπεζες θα μπορούν να προχωρούν ακόμη και σε οριστικό «κούρεμα» των οφειλών, αφού πρώτα εξαντλούνται οι υπόλοιπες λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι κεφαλαιοποίηση χρεών, μειώσεις στις δόσεις, μειώσεις επιτοκίων, αύξηση του χρόνου αποπληρωμής, περίοδος χάριτος, εκχώρηση ακινήτου του δανειζόμενου καθώς και συμφωνία ανταλλαγής του μετοχικού κεφαλαίου με χρέος, ώστε οι τράπεζες να καθίστανται μέτοχοι των επιχειρήσεων.

Τύποι βραχυπρόθεσμων ρυθμίσεων 
Ως βραχυπρόθεσμοι τύποι ρυθμίσεων θεωρούνται οι τύποι ρύθμισης με διάρκεια μικρότερη των δύο ετών, που αφορούν σε περιπτώσεις όπου οι δυσκολίες αποπληρωμής κρίνονται, βάσιμα, προσωρινές.

[1] Κεφαλαιοποίηση Ληξιπρόθεσμων Οφειλών: H κεφαλαιοποίηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών και η αναπροσαρμογή του προγράμματος αποπληρωμής του οφειλόμενου υπολοίπου.

[2] Τακτοποίηση Ληξιπρόθεσμων Οφειλών: Συμφωνία αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών με προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα.

[3] Μειωμένη Δόση Μεγαλύτερη των Οφειλόμενων Τόκων: Μείωση της τοκοχρεολυτικής δόσης αποπληρωμής σε επίπεδο που υπερβαίνει αυτό που αντιστοιχεί σε αποπληρωμή μόνο τόκων για καθορισμένη βραχυπρόθεσμη περίοδο.

[4] Καταβολή μόνο τόκων: Κατά τη διάρκεια καθορισμένης βραχυπρόθεσμης περιόδου καταβάλλονται μόνο τόκοι.

[5] Μειωμένη Δόση Μικρότερη των Οφειλόμενων Τόκων: Μείωση της τοκοχρεολυτικής δόσης αποπληρωμής σε επίπεδο μικρότερο από αυτό που αντιστοιχεί σε αποπληρωμή μόνο τόκων για καθορισμένη βραχυπρόθεσμη περίοδο. Οι ανεξόφλητοι τόκοι κεφαλαιοποιούνται ή διευθετούνται.

[6] Περίοδος Χάριτος: Αναστολή πληρωμών για προκαθορισμένη περίοδο. Οι τόκοι κεφαλαιοποιούνται ή διευθετούνται.

Τύποι μακροπρόθεσμων ρυθμίσεων 
Κατατάσσονται οι τύποι ρύθμισης με διάρκεια μεγαλύτερη των δύο (2) ετών, με στόχο τη μείωση της τοκοχρεωλυτικής δόσης ή/και της δανειακής επιβάρυνσης, λαμβάνοντας υπόψη συντηρητικές παραδοχές για την εκτιμώμενη μελλοντική ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη μέχρι τη λήξη του προγράμματος αποπληρωμής.

[7] Μείωση Επιτοκίου: Μείωση του επιτοκίου ή του επιτοκιακού περιθωρίου.

[8] Παράταση Διάρκειας: Επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής του δανείου (δηλαδή μετάθεση της συμβατικής ημερομηνίας καταβολής της τελευταίας δόσης του δανείου).

[9] Διαχωρισμός Οφειλής : Διαχωρισμός της οφειλής του δανειολήπτη σε δύο τμήματα:

i) το τμήμα του δανείου, το οποίο ο δανειολήπτης εκτιμάται ότι μπορεί να αποπληρώνει, με βάση την υφιστάμενη και την εκτιμώμενη μελλοντική ικανότητα αποπληρωμής του, και

ii) το υπόλοιπο τμήμα του δανείου, το οποίο τακτοποιείται μεταγενέστερα, με ρευστοποίηση περιουσίας ή άλλου είδους διευθέτηση, η οποία συμφωνείται εξ αρχής από τα δύο μέρη.

[10] Μερική Διαγραφή Οφειλής: Οριστική διαγραφή μέρους της συνολικής απαίτησης του ιδρύματος, ώστε η εναπομένουσα οφειλή να διαμορφωθεί σε ύψος που εκτιμάται ότι είναι δυνατό να εξυπηρετηθεί ομαλά.

[11] Λειτουργική Αναδιάρθρωση Επιχείρησης: Αναδιοργάνωση της επιχείρησης, ώστε να καταστεί βιώσιμη και ικανή για την ομαλή εξυπηρέτηση των οφειλών της. Η αναδιοργάνωση μπορεί να περιλαμβάνει ενέργειες, όπως η αλλαγή διοίκησης, η πώληση περιουσιακών στοιχείων, ο περιορισμός του κόστους, ο εταιρικός μετασχηματισμός, η ανανέωση πιστωτικών ορίων ή/και η παροχή νέων δανείων.

[12] Συμφωνία Ανταλλαγής Χρέους με Μετοχικό Κεφάλαιο: Μετατροπή μέρους της οφειλής σε μετοχικό κεφάλαιο, ώστε η εναπομένουσα οφειλή να διαμορφωθεί σε ύψος που εκτιμάται ότι είναι δυνατό να εξυπηρετηθεί ομαλά.

Λύσεις Οριστικής Διευθέτησης 
Ως λύση οριστικής διευθέτησης ορίζεται οποιαδήποτε μεταβολή του είδους της συμβατικής σχέσης μεταξύ και δανειολήπτη ή ο τερματισμός αυτής, με στόχο την οριστική τακτοποίηση της απαίτησης του ιδρύματος έναντι του δανειολήπτη. Μεταξύ των λύσεων είναι:

[13] Λοιπές Εξωδικαστικές Ενέργειες: Οι εξωδικαστικές ενέργειες που δεν εμπίπτουν σε κάποια από τις παρακάτω κατηγορίες.

[14] Εθελοντική Παράδοση Ενυπόθηκου Ακινήτου: O δανειολήπτης, ο οποίος δεν μπορεί να ανταποκριθεί στους όρους αποπληρωμής ενυπόθηκου δανείου, παραχωρεί οικειοθελώς (δηλαδή χωρίς να απαιτηθεί η προσφυγή σε δικαστικές ενέργειες από πλευράς του ιδρύματος) την κυριότητα του υπέγγυου ακινήτου στο ίδρυμα. Στη σχετική συμφωνία διατυπώνεται σαφώς ο τρόπος διευθέτησης του τυχόν υπολοίπου. Η εν λόγω λύση μπορεί να αφορά οικιστικό ακίνητο ή επαγγελματική στέγη.

[15] Μετατροπή σε Ενοικίαση/Χρηματοδοτική Μίσθωση: O δανειολήπτης μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου στο ίδρυμα υπογράφοντας σύμβαση ενοικίασης/χρηματοδοτικής μίσθωσης, η οποία του εξασφαλίζει τη δυνατότητα μίσθωσης του ακινήτου για ορισμένη ελάχιστη χρονική περίοδο. Η εν λόγω λύση μπορεί να αφορά οικιστικό ακίνητο ή επαγγελματική στέγη.

[16] Εθελοντική Εκποίηση Ενυπόθηκου Ακινήτου: O δανειολήπτης προβαίνει οικειοθελώς σε πώληση του υπέγγυου ακινήτου σε τρίτο με τη σύμφωνη γνώμη του ιδρύματος. Στην περίπτωση που το τίμημα της πώλησης υπολείπεται του συνόλου της οφειλής, το ίδρυμα προβαίνει σε διαγραφή της εναπομένουσας οφειλής. Η εν λόγω λύση μπορεί να αφορά οικιστικό ακίνητο ή επαγγελματική στέγη.

[17] Διακανονισμός Απαιτήσεων: Εξωδικαστική συμφωνία κατά την οποία το ίδρυμα λαμβάνει είτε εφάπαξ καταβολή σε μετρητά (ή ισοδύναμα μετρητών) είτε σειρά προκαθορισμένων τμηματικών καταβολών. Στο πλαίσιο του διακανονισμού το ίδρυμα ενδέχεται να προβαίνει σε μερική διαγραφή της απαίτησης.

[18] Υπερθεματιστής σε πλειστηριασμό: Το ίδρυμα υπερθεματίζει στον πλειστηριασμό αποκτώντας την κυριότητα του ενυπόθηκου ακινήτου ή άλλης εμπράγματης εξασφάλισης στο πλαίσιο ευρύτερης συμφωνίας οριστικής διευθέτησης της οφειλής με τη συναίνεση του δανειολήπτη.

[19] Ολική Διαγραφή Οφειλής: To ίδρυμα αποφασίζει τη διαγραφή του συνόλου της οφειλής εφόσον δεν υπάρχουν ρευστοποιήσιμα στοιχεία και δεν αναμένεται περαιτέρω ανάκτηση.

imerisia.gr

Θεσπίζεται υπηρεσία Πίστωσης και Πλούτου που θα αξιολογεί την πιστοληπτική ικανότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Χορηγήσεις και διακανονισμοί θα κρίνονται από τις βαθμολογίες που θα δίνουν Εφορία, Ταμεία και τράπεζες

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει με πρωτοσέλιδο δημοσίευμά του το «Έθνος», δάνεια ή ρυθμίσεις οφειλών σε τράπεζες ανάλογα με τη βαθμολογία (το σκορ) που θα συγκεντρώνει ο δανειολήπτης και θα αφορά τη φερεγγυότητά του προβλέπει νομοσχέδιο που ετοιμάζει η κυβέρνηση και θα τεθεί σε διαβούλευση με τους θεσμούς τον Σεπτέμβριο.

Το νέο τοπίο που θα διαμορφωθεί από το φθινόπωρο, σύμφωνα με την εφημερίδα θα αφορά όλους τους δανειολήπτες.

Με εξωδικαστικό σύστημα διακανονισμών θα επιδιώξει η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τα «κόκκινα» δάνεια των μικρών, μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων, καθώς και των ελεύθερων επαγγελματιών. Τη σχετική αναγγελία έκανε ο υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού Γιώργος Σταθάκης με χθεσινή του ομιλία στη Βουλή.

Πρόκειται, σύμφωνα με πληροφορίες της «Η», για νομοσχέδιο που ουσιαστικά θα αντικαθιστά τον «νόμο Δένδια» και θα επιδιώκει τη διευθέτηση ακόμη και με δραστική αναδιάρθρωση μέρους των «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων που ανέρχονται στα περίπου 60 δισ. ευρώ.

Κεντρικοί άξονές του είναι το ταυτόχρονο «κούρεμα» μέρους ληξιπρόθεσμων δανείων αλλά και οφειλών (προσαυξήσεις και πρόστιμα) προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία, με διαδικασίες που μπορούν να κρατούν από δύο έως και τέσσερις μήνες. Διαγραφές τις οποίες θα πετυχαίνουν μόνο βιώσιμες επιχειρήσεις με σχέδιο αναδιάρθρωσης που θα επικυρώνεται από τα δικαστήρια.

Σύμφωνα με πληροφορίες της, το σχέδιο νόμου που βρίσκεται σε φάση διαβούλευσης ανάμεσα στον υπουργό Γιώργο Σταθάκη και τους θεσμούς, αναμένεται να πάρει τον δρόμο για τη Βουλή στις αρχές του φθινοπώρου και θα στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:

Επιτροπή
Συγκροτείται ειδική επιτροπή που θα απαρτίζεται από τους εκπροσώπους των πιστωτών (τράπεζες), του δημοσίου, των ασφαλιστικών ταμείων και ενδεχομένως και του υπουργείου Οικονομίας.
• Συστήνεται Μητρώο Ειδικών Εμπειρογνωμόνων που θα ερευνούν και θα υποβάλουν μελέτη βιωσιμότητας μίας επιχείρησης με ληξιπρόθεσμες οφειλές σε τράπεζες και δημόσιο.
• Ειδικά δικαστήρια (ειρηνοδικεία) που θα επικυρώνουν το σχέδιο διαγραφής χρεών.
• Θεσπίζεται, όπως, αναφέρουν πληροφορίες ένα συγκεκριμένο πλαίσιο εξωδικαστικών επιλύσεων με τυποποιημένες διαδικασίες, οι οποίες θα επιτρέπουν σε σχετικά γρήγορους χρόνους (ανάλογα και με το ύψος των χρεών και την πολυπλοκότητα του δανεισμού) το «κούρεμα» των οφειλών. Όριο για την υπαγωγή στο νέο σύστημα, δηλαδή μέγεθος επιχείρησης ύψος χρέους δεν θα υπάρχει. Θα μπορούν να διεκδικούν αναδιάρθρωση μικρές, μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις με χρέη προς τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικούς φορείς.
• Οι επιχειρήσεις λοιπόν εφόσον λάβουν τη σύμφωνη γνώμη της πλειοψηφίας των πιστωτών θα ακολουθούν τα εξής βήματα:
• Θα εκπονείται μελέτη βιωσιμότητας από ειδικό εμπειρογνώμονα, ο οποίος θα επιλέγεται από το μητρώο.
• Η μελέτη θα υποβάλλεται στην αρμόδια επιτροπή, η οποία θα απαρτίζεται από τους πιστωτές.
• Η επιτροπή θα αποφασίζει για το αν το σχέδιο είναι βιώσιμο ή όχι και θα συμφωνείται η διαγραφή οφειλών, αλλά προφανώς και η επιχείρηση θα συνεισφέρει στην αναδιάρθρωσή της. Πληροφορίες θέλουν ότι θα αναλαμβάνουν για παράδειγμα ένα μέρος της οφειλής να το αποπληρώνουν με συγκεκριμένους όρους και αυστηρά χρονοδιαγράμματα.

Σχέδιο διάσωσης
Αν αποφασίζεται ότι το σχέδιο διάσωσης είναι βιώσιμο θα επικυρώνεται από τα ειρηνοδικεία και θα προχωρεί η επόμενη φάση της αναδιάρθρωσης των οφειλών. Τα χρέη προς τους δημόσιους φορείς δεν θα διαγράφονται ως προς το ύψος του κεφαλαίου αλλά ως προς τα πρόστιμα και τις προσαυξήσεις.

Επιπλέον, ο μηχανισμός αναδιάρθρωσης είναι κατάλληλα δομημένος, όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, ώστε να αποκλείει επιχειρήσεις που δεν αποπληρώνουν χρέη κατ’ επιλογή τους (κακοπληρωτές) και να επικεντρώνεται στη διάσωση κατά τα άλλα υγιών επιχειρήσεων.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί πως μεταξύ του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης και των θεσμών υπάρχει απόσταση ως προς την τύχη των επιχειρήσεων για τις οποίες κρίνεται ότι δεν είναι βιώσιμες. Σύμφωνα με πληροφορίες, το κουαρτέτο και ιδίως το ΔΝΤ απαιτεί για αυτές να κινούνται άμεσα οι διαδικασίες εκκαθάρισης, δηλαδή πτώχευσης.
Η ελληνική πλευρά διεκδικεί τη δυνατότητα προσφυγής του επιχειρηματία στη Δικαιοσύνη.

Βιώσιμες λύσεις σε βάθος χρόνου, συντονισμένη αντιμετώπιση των δανειοληπτών που έχουν ανοίγματα σε περισσότερες από μία τράπεζες και αναδιάρθρωση υπερχρεωμένων μεν, βιώσιμων δε επιχειρήσεων είναι το σχέδιο της Τράπεζας της Ελλάδος προκειμένου να επιτευχθεί ορθολογικότερη και αποτελεσματικότερη διαχείριση του ποσού-ρεκόρ των 108,6 δισ. ευρώ στο οποίο έφτασαν το πρώτο τρίμηνο φέτος τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (ΜΕΑ).

Πρόκειται για δάνεια που είναι σε καθυστέρηση πάνω από 30 μέρες – και τα οποία αντιπροσωπεύουν το 45% των δανειακών χαρτοφυλακίων των τραπεζών. Παράλληλα προβλέπεται να πωληθούν δάνεια ύψους 5,4 δισ. ευρώ σε ξένα funds και να βγουν σε πλειστηριασμό ακίνητα για οφειλές ύψους 7,6 δισ. ευρώ.

Αυτό προκύπτει από τη χθεσινή ομιλία του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της βουλής, καθώς αναφέρθηκε στους στόχους μείωσης των καθυστερούμενων οφειλών και σημείωσε ότι σε επίπεδο τεσσάρων συστημικών τραπεζών προβλέπεται πως το 2019 τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα θα πρέπει να έχουν μειωθεί κατά 40 ή 41 δισ. ευρώ. Όπως ανέφερε ο κ. Στουρνάρας, το σήμα που έχει στείλει η ΤτΕ στις τράπεζες για τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων είναι ότι θα πρέπει:

-Να αποφεύγουν τις βραχυπρόθεσμες λύσεις ρύθμισης οφειλών και να προχωρούν σε μακροπρόθεσμα βιώσιμες λύσεις ή σε λύσεις οριστικής διευθέτησης.

-Να αντιμετωπίζουν από κοινού και συντονισμένα τους κοινούς δανειολήπτες, που έχουν δηλαδή καθυστερούμενες οφειλές σε περισσότερες τράπεζες.

-Να προχωρούν στην αναδιάρθρωση των υπερχρεωμένων βιώσιμων επιχειρήσεων με νέο επιχειρηματικό σχεδιασμό και αν χρειαστεί νέα διοίκηση παράλληλα με την αναδιάρθρωση του δανείου .

-Να προχωρήσουν σε ενεργητική αξιοποίηση του υπάρχοντος επιπέδου προβλέψεων και εξασφαλίσεων για την οριστική ελάφρυνση του ισολογισμού των τραπεζών από προβληματικά στοιχεία.

-Και ακόμη επείγει η ανάπτυξη νέων μεθόδων οργάνωσης και διαδικασιών για την αντικειμενική και διαφανή επιλογή λύσεων ρύθμισης οφειλών.

Σε κάθε περίπτωση το μοντέλο που προωθεί η Τράπεζα της Ελλάδος εστιάζει στις ρυθμίσεις και όχι στις πωλήσεις δανείων. Το ζητούμενο για την ΤτΕ και τις τράπεζες και η μείωση κατά 41 δισ. ευρώ των «κόκκινων» να προέλθει από την επιτυχή ρύθμιση και αναδιάρθρωση οφειλών ώστε να καταστούν μη εξυπηρετούμενα δάνεια και πάλι ενήμερα.

Ισχυρά κίνητρα

Στο μεταξύ, αναμένεται να τεθεί σε ισχύ και ο Επικαιροποιημένος Κώδικας Δεοντολογίας ο οποίος σύμφωνα με πληροφορίες, θα αποτελέσει και μοντέλο για αλά καρτ ρυθμίσεις των «κόκκινων» δανείων.

Οι ρυθμίσεις αυτές θα περιλαμβάνουν: μειωμένες δόσεις, εκπτώσεις στα επιτόκια, εκπτώσεις στα επιτόκια, ανταλλαγή κατοικίας με άλλη μικρότερου εμβαδού, ακόμα και διαγραφές οφειλών, ανάλογα με την πραγματική οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη.

Βασικός στόχος είναι μέσα από την παροχή ισχυρών κινήτρων, οι δανειολήπτες να ρυθμίσουν τις καθυστερούμενες οφειλές τους, ώστε να μειωθεί ο όγκος των «κόκκινων» δανείων και να απαλλαγούν από το βάρος τους οι ισολογισμοί των τραπεζών.

Οι νέες βελτιώσεις θα είναι σε δύο επίπεδα: Νομοτεχνικές και πελατοκεντρικές.

Οι βελτιώσεις του Κώδικα θα προσδιορίζουν με σαφήνεια τη χρήση συγκεκριμένων τύπων ρυθμίσεων ανά κατηγορία δανειολήπτη, προκειμένου οι λύσεις που θα επιλέγονται να είναι αποτελεσματικές και βιώσιμες σε βάθος χρόνου. Υπενθυμίζουμε ότι ήδη οι δανειολήπτες έχουν κατηγοριοποιηθεί ανάλογα με το είδος του δανείου, το υπόλοιπο της οφειλής, αν είναι ενήμεροι ή όχι.