Tα 362 νησιά της ΕΕ αντιμετωπίζουν διαρθρωτικές και μόνιμες προκλήσεις που δεν εμφανίζονται αλλού και που ενέχουν πρόσθετο κόστος για τις επιχειρήσεις τους, κόστος που υπονομεύει τις αναπτυξιακές τους προοπτικές.

Στην πλειονότητα των νησιωτικών αυτών περιοχών δεν σημειώθηκε οικονομική σύγκλιση τη δεκαετία του 2000 και η κατάστασή τους έχει μάλιστα επιδεινωθεί έκτοτε, λόγω, πρωτίστως, της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της έλλειψης καινοτομίας. Απέναντι σε αυτήν τη διαπίστωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, δια της κ. Marie-Antoinette Maupertuis, μέλους του εκτελεστικού συμβουλίου της Κορσικής, ζητεί οι νησιωτικές περιοχές, και ειδικότερα οι επιχειρήσεις τους, να απολαύουν ειδικών μέτρων και καταλληλότερων κριτηρίων επιλεξιμότητας για στήριξη από τα διαρθρωτικά ταμεία στη μελλοντική ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής (2020-2027).

Κατόπιν αιτήματος της μαλτέζικης Προεδρίας της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών υιοθέτησε γνωμοδότηση με στόχο τον εντοπισμό πιθανών λύσεων για την τόνωση του επιχειρηματικού πνεύματος και την προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής ανάπτυξης των νησιών. Εκτός των διαφορετικών μορφών πρόσθετου κόστους που συνδέονται με τον νησιωτικό τους χαρακτήρα, τα νησιά χαρακτηρίζονται επίσης από ελάχιστα διαφοροποιημένο οικονομικό ιστό, μεγάλο ποσοστό μικρομεσαίων και πολύ μικρών επιχειρήσεων και σημαντικό αριθμό επιχειρηματιών που αναπτύσσουν πολλαπλές δραστηριότητες.

Η ΕτΠ υπογραμμίζει ότι η πολιτική συνοχής της ΕΕ αποτελεί την καταλληλότερη πολιτική όσον αφορά την αντιστάθμιση των διαφορών ανάπτυξης μεταξύ των νησιών και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών περιφερειών. Ωστόσο οι νησιωτικές περιφέρειες δεν έχουν ειδικό καθεστώς στην ισχύουσα πολιτική συνοχής. Για αυτό το λόγο, η ΕτΠ ζητεί από τον ευρωπαίο νομοθέτη να υπερβεί την απλή αναγνώριση των δομικών μειονεκτημάτων των νησιών, συμπεριλαμβάνοντας μία «ρήτρα νησιωτικού χαρακτήρα» στη μελλοντική πολιτική συνοχής. Αυτό προϋποθέτει συγκεκριμένα την εφαρμογή νέων δεικτών μέτρησης της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης για τον καθορισμό της κατανομής των πόρων των Διαρθρωτικών Ταμείων με κριτήρια που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την προσβασιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των νησιών σε ορισμένους κλάδους (γαλάζια οικονομία, πράσινη ενέργεια, αειφόρος τουρισμός ειδικότερα).

Κατά την παρουσίαση της γνωμοδότησής της στη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ, η κ. Marie-Antoinette Maupertuis (FR/Ευρωπαϊκή Συμμαχία) υπογράμμισε: «Οι επιχειρηματίες των νησιωτικών περιοχών και οι πολίτες των νησιών εν γένει καλούνται να αντιμετωπίσουν δομικούς περιορισμούς που συνδέονται με τη γεωγραφική τους κατάσταση και μεταφράζονται σε πρόσθετο κόστος, το οποίο υπονομεύει τις αναπτυξιακές τους προοπτικές. Ζητούμε τα νησιά να αποτελούν αντικείμενο ειδικής μέριμνας στην πολιτική συνοχής της ΕΕ μετά το 2020 προκειμένου να αντισταθμιστούν οι οικονομικές επιπτώσεις των φυσικών και γεωγραφικών τους περιορισμών. Πρέπει να επιτραπεί στα νησιά να συμμετέχουν ισότιμα στην ενιαία αγορά και να μετατραπούν τα μειονεκτήματά τους σε προτερήματα.» Η εισηγήτρια ζητεί την «πραγματική εφαρμογή» του άρθρου 174 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), που ορίζει ότι οι νησιωτικές ζώνες, μεταξύ άλλων περιοχών, χρήζουν ειδικής μέριμνας από την ΕΕ λόγω των γεωγραφικών, δημογραφικών και κοινωνικών περιορισμών τους.

Ο κ. Tonino Picula (HR/PES), μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και αντιπρόεδρος τις διακομματικής ομάδας του ΕΚ «Θάλασσες, ποταμοί, νήσοι και παράκτιες περιοχές», χαιρέτισε τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, συμμεριζόμενος τις διαπιστώσεις και τις συστάσεις της: «Η ισχύουσα πολιτική συνοχής αδυνατεί να παράσχει την αναγκαία υποστήριξη στις νησιωτικές περιοχές. Απαιτούνται μείζονες μεταρρυθμίσεις στην μελλοντική πολιτική συνοχής μετά το 2020. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν επιθυμεί απλά να εμφανίζεται συχνότερα στα έγγραφα η λέξη “νησιά”. Επιθυμεί μια προσαρμοσμένη και ειδική πολιτική που θα οδηγεί σε απτά αποτελέσματα για τα νησιά.»

Η ΕτΠ ζητεί επίσης τη δημιουργία συστήματος λειτουργικών ενισχύσεων για τις νησιωτικές επιχειρήσεις προκειμένου να αντισταθμίζεται το πρόσθετο κόστος του νησιωτικού τους χαρακτήρα. Οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να διέπονται από τις ίδιες ρυθμίσεις έγκρισης και εξαίρεσης με ό,τι ισχύει για τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες και τις λιγότερο κατοικημένες περιοχές. Στο ίδιο πνεύμα, η ΕτΠ προτείνει μεγαλύτερη ευελιξία του κανόνα περί ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (που απαλλάσσει το κράτος μέλος από την υποχρέωση να κοινοποιεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τις ενισχύσεις που καταβάλλονται στις επιχειρήσεις εφόσον δεν υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο ύψος) για τα νησιά, καθώς και των απαιτήσεων όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενθαρρύνεται εξάλλου να καταρτίσει ειδικό πρόγραμμα καινοτομίας προς όφελος των νησιωτικών οικονομιών. Η θέσπιση αυτού του προγράμματος θα επιτρέψει την αντιστάθμιση του ανταγωνιστικού μειονεκτήματος των επιχειρήσεων των νησιωτικών περιοχών έναντι των ηπειρωτικών όσον αφορά τις προκηρύξεις έργων λόγω των σαφώς μεγαλύτερων δαπανών και περιορισμών που υφίστανται.

Στην ΕΕ υπάρχουν 362 νησιά με περισσότερους από 50 κατοίκους, ήτοι συνολικά 17,7 εκατομμύρια άτομα (εκ των οποίων 3,7 εκατομμύρια στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες). Το κατά κεφαλήν ΑΕγχΠ στις περιοχές αυτές ανέρχεται (για το 2010) στο 79,2 % του μέσου όρου της Ένωσης περίπου, ενώ μεγάλο μέρος από αυτές εξακολουθούν να υπάγονται στην κατηγορία των λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών.

Οι νησιωτικές περιοχές παρουσιάζουν ιδιαίτερα γεωγραφικά, οικονομικά, δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά, τα οποία συνεπάγονται ιδιαίτερες προκλήσεις κατά την εφαρμογή των ευρωπαϊκών πολιτικών: μικρό μέγεθος (έκταση, πληθυσμός, οικονομία), περιορισμένη τοπική αγορά και δυσκολία επίτευξης οικονομιών κλίμακας, υψηλό κόστος μεταφορών, ανεπαρκώς ανεπτυγμένες σχέσεις οριζόντιας ή κάθετης ενοποίησης της παραγωγής, έλλειψη επιχειρηματικής τεχνογνωσίας, υποδομών και προσφοράς υπηρεσιών για τις επιχειρήσεις (σε σύγκριση με τις ηπειρωτικές περιοχές).

Στο άρθρο 174 της ΣΛΕΕ οι νησιωτικές περιοχές ορίζονται ως περιοχές που έχουν ανάγκη ιδιαίτερης προσοχής από την Ένωση, η οποία οφείλει να μεριμνά για τη μείωση των διαφορών μεταξύ των επιπέδων ανάπτυξης των διαφόρων περιοχών εντός των κρατών μελών και μεταξύ αυτών.

ert.gr

Προβληματισμό διατυπώνουν παράγοντες της ελληνικής αεροπορικής βιομηχανίας για το ενδεχόμενο απρόβλεπτων καταστάσεων, κατά τη διαδικασία παράδοσης των 14 περιφερειακών αεροδρομίων.

Ως κυρία αιτία αναφέρεται η συμπεριφορά ενός αριθμού υπαλλήλων που φέρονται να αρνούνται να «εξοικειώσουν» το εισερχόμενο προσωπικό της Fraport Greece με τις υποδομές και τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις τους. Υπάρχει έτσι ο κίνδυνος να ανακύψουν κάποια προβλήματα σε τομείς όπως η ηλεκτροδότηση και ο φωτισμός στα συστήματα εξυπηρέτησης επιβατών αλλά και όχι μόνο, όπως αναφέρουν κύκλοι που εμπλέκονται στις αερομεταφορές.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με έγγραφη ανακοίνωση πρωτοβάθμιου συνδικαλιστικού σωματείου εργαζομένων στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, που έχει στη διάθεση της η «Κ», καλούνται, εμμέσως πλην σαφώς, όλα τα μέλη του να απέχουν από «οποιαδήποτε ενημέρωση, επίδειξη ή ακόμα περισσότερο εκπαίδευση επί των ηλεκτρολογικών δικτύων και συσκευών των αεροδρομίων, κάθε είδους ιδιώτη». Η ανακοίνωση, που έχει ημερομηνία 3 Μαρτίου, αναφέρεται και σε προηγούμενη σχετική ενημέρωση των μελών της συγκεκριμένης ενώσεως δημοσίων υπαλλήλων της ΥΠΑ, ενώ υποδεικνύει ως υπεύθυνη για την ενημέρωση των νέων λειτουργών των αεροδρομίων άλλη ειδικότητα δημοσίων υπαλλήλων της ΥΠΑ.

Οσοι παρακολουθούν από κοντά την υπόθεση της παραχώρησης δεν εκπλήσσονται από τις «παραινέσεις» αυτές ορισμένων συνδικαλιστών και θυμίζουν πως κατά τις τελευταίες εβδομάδες «έχουν συμβεί και περιστατικά έντασης μεταξύ συνδικαλιστών και εργαζομένων της Fraport στα αεροδρόμια». Επιπλέον, επισημαίνουν πως η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΟΣΥΠΑ), δηλαδή το δευτεροβάθμιο συνδικαλιστικό όργανο, «έχει de facto ανεχθεί τέτοιες συμπεριφορές», ενώ έχει αποστείλει, από τις 9 Ιανουαρίου, και εξώδικη δήλωση στην κυβέρνηση, την ΥΠΑ και τους κατά τόπους αερολιμενάρχες, στην οποία χαρακτηρίζεται «αδιανόητη η εκπαίδευση εργαζομένων από άλλους εργαζομένους» και ζητείται «να απομακρυνθούν τα όργανα, οι προστηθέντες και οι υπάλληλοι της παραχωρησιούχου από τα αεροδρόμια».

Ομως το ελληνικό Δημόσιο έχει συμβατική υποχρέωση, η οποία έχει μάλιστα ψηφιστεί απο τη Βουλή, να διασφαλίζει ότι η ΥΠΑ θα συνεργάζεται με τον παραχωρησιούχο και θα παρέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, το ανθρώπινο δυναμικό και την τεχνική υποστήριξη, κατόπιν αιτήματος του παραχωρησιούχου, που απαιτούνται για την ομαλή μετάβαση της λειτουργίας κάθε περιφερειακού αεροδρομίου στον παραχωρησιούχο.

Σε επικοινωνία της «Κ» με τον παραχωρησιούχο, η Fraport Greece απέφυγε να σχολιάσει τα παραπάνω, αλλά υπογραμμίζει ότι είναι «έτοιμη να αναλάβει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα τα 14 αεροδρόμια». Πηγές της «Κ» αναφέρουν πως η κυβέρνηση και ειδικότερα τα υπουργεία Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, αλλά και η ΥΠΑ και το ΤΑΙΠΕΔ, είναι ενήμερα για σχετικά περιστατικά του τελευταίου διαστήματος. Προσθέτουν, ωστόσο, πως αυτά έχουν περιοριστεί και η συνεργασία των δύο πλευρών έχει βελτιωθεί.

Για να γίνει καλύτερα αντιληπτό αυτό που συμβαίνει τους τελευταίους μήνες στα αεροδρόμια, αξίζει να αναφερθεί επιγραμματικά η διαδικασία: Το προσωπικό που έχει προσλάβει για τα αεροδρόμια η Fraport Greece λειτουργεί σε οιονεί διαδικασία «shadow» στα 14 αεροδρόμια, ιχνηλατώντας, δηλαδή, κατά βήμα το υφιστάμενο προσωπικό τους, με σκοπό να ενημερωθεί και για την τελευταία λεπτομέρεια λειτουργίας όλων των εγκαταστάσεων: Από το πώς ανάβουν οι ηλεκτρογεννήτριες σε περίπτωση διακοπής ρεύματος, μέχρι το πού βρίσκεται και ο τελευταίος διακόπτης και ασφάλεια. «Οσοι γνωρίζουν την κατάσταση την οποία βρίσκονται πολλά από τα ελληνικά αεροδρόμια αντιλαμβάνεται πόσο σημαντική είναι αυτή η διαδικασία», αναφέρουν οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ των αερολιμένων.

Ούτως ή άλλως, η πρόκληση για τη μετάβαση της λειτουργίας των αεροδρομίων από το ένα καθεστώς στο άλλο, δηλαδή από αυτό του Δημοσίου σε αυτό του ιδιώτη παραχωρησιούχου είναι τεράστια, εκτιμούν οι ειδικοί.

Η διαδικασία θα γίνει ταυτόχρονα με το οικονομικό κλείσιμο της παραχώρησης, δηλαδή την καταβολή του εφάπαξ τιμήματος των 1,23 δισ. ευρώ, και εκτός πιθανών απροόπτων, τοποθετείται ανεπισήμως στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου.

Καθημερινή