ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΩ

Όπως τα έζησαν οι πρόγονοί μας

Του Βασίλη Χατζηβασιλείου

Την παραμονή των Θεοφανείων φέρνουν από την εκκλησιά τον «μικρό αγιασμό» μαζί μ’ ένα κλαδί ελιάς και «λαντουρούν» (ραντίζουν) το σπίτι, τις αυλές, τα περιβόλια και τα χωράφια. Από το πρωί της ίδιας ημέρας οι παπάδες γυρίζουν και αγιάζουν ψάλλοντας το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε…», ενώ τα μικρά παιδιά τραγουδούν τα ακόλουθα κάλαντα των Φώτων:

Ο μήνας έχει σήμερα πέντε Γενουαρίου

κι όλοι μας εορτάζουμε τα Φώτα του Κυρίου.

          Όλοι οι παπάδες περπατούν με το Σταυρό στο χέρι

         και μπαίνουνε στα σπίτια μας και λεν’ τον «Ιορδάνη».

                Βοήθεια να έχετε τον Μέγα Ιωάννη,

          το σώμα σας και η ψυχή  νάχουν χαρά μεγάλη.

                Εσχίστηκαν οι ουρανοί και βγήκε περιστέρι,

           μα περιστέρι δεν ήταν, μον’ ήταν τ’ Άγιο Πνεύμα.

                Και τ’ Άγιο Πνεύμα έφυγε και πάει  να μαρτυρήσει

                πως ο Χριστός βαφτίζεται σ’ Ανατολή και Δύση.

                Κάτω στα Ιεροσόλυμα και στου Χριστού τον Τάφο,

                   εκεί δέντρο δεν ήτανε  και δέντρο εφυτρώθει.

                Το δέντρο ήταν ο Χριστός κι η ρίζα η Παναγία

                  και τα περικλωνάρια του ήταν η μαρτυρία,

         που μαρτυρούσαν κι έλεγαν για του Χριστού τα Πάθη*.

Και εις έτη πολλά!

*Με τη φράση αυτή ο λαϊκός στιχουργός συνδέει τα Θεοφάνεια με την άλλη μεγάλη γιορτή

 της Χριστιανοσύνης, το Πάσχα, γι αυτό και καταλήγει ο στίχος του στα Πάθη του Χριστού.

Την παραμονή των Θεοφανείων οι αγρότες της Αντιμάχειας, της Καρδάμαινας και της Κεφάλου έχουν έθιμο να κάνουν  τις «μαρμαρίτες», δηλ. τηγανίτες, που το όνομά τους πήραν από το μάρμαρο, πάνω στο οποίο ψήνονται. Γίνονται από ζυμάρι ανεβατό, ανακατωμένο με αρκετό νερό και ταραγμένο ώστε να γίνει νερουλό. Μ’ ένα «αγκλούπιν» (νεροκολοκύθα) ή ένα κανάτι χύνουν το ζυμάρι πάνω σε «καϊνατισμένο» (πυρακτωμένο) μάρμαρο. Το ζυμάρι  απλώνεται κυκλικά, γεμάτο από άπειρες μικρές οπές σαν το σφουγγάρι. Αφού ψηθούν οι μαρμαρίτες, τρώγονται βουτηγμένοι στο μέλι ή στο πετιμέζι την παραμονή των Φώτων, που είναι μέρα νηστίσιμη, ενώ τις άλλες μέρες τηγανίζονται, αφού βουτηχτούν σε χτυπημένο αυγό και πασπαλίζονται με ζάχαρη ή βρέχονται με μέλι ή πετιμέζι.

Ανήμερα των Φώτων, μετά τη Λειτουργία, τελείται πανηγυρικά στις εκκλησιές ο «Μέγας Αγιασμός» και στη συνέχεια γίνεται η κατάδυση του Σταυρού στη θάλασσα, για να αγιασθούν και τα νερά. Πολλοί είναι οι νέοι που θα βουτήξουν στο κρύο νερό για να πιάσουν τον Σταυρό, ενώ ένα κατάλευκο περιστέρι, που συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα, αφήνεται να πετάξει πάνω από το χώρο της τελετής. Εκείνος που θα πιάσει τον Σταυρό θεωρείται τυχερός κι ευλογημένος.

ΒΑΣΙΛΗΣ Σ. ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Επαναλειτουργεί κανονικά ο ΕΟΔΥ στην Κω.

Την Κω και Κάλυμνο επισκέφθηκε, από 5-7 Ιανουαρίου 2022, ο Βουλευτής Δωδεκανήσου και Κοσμήτορας της Βουλής κ. Βασίλειος -Νικόλαος Α. Υψηλάντης

Ο βουλευτής παρέστη στην τελετή του αγιασμού των υδάτων στην Κάλυμνο.

Εξάλλου με την άφιξη του στο νησί του Ιπποκράτη ενημέρωσε για την κανονική επαναλειτουργία του ΕΟΔΥ στην Κω, μετά την παραίτηση δύο υπαλλήλων του, με την άμεση πρόσληψη ενός υπαλλήλου και στην συνέχεια ενός δευτέρου,.

Κατά την παραμονή του στα νησιά αυτά είχε την ευκαιρία να συναντήσει εκπροσώπους των τοπικών αρχών, φορέων και πολλούς συμπατριώτες μας.

Η Εκκλησία της Ελλάδος, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και 81 Μητροπόλεις το βράδυ της παραμονής των Θεοφανείων κατέθεσαν ηλεκτρονικά στο Συμβούλιο της Επικρατείας δύο αιτήσεις ακυρώσεως κατά των μέτρων για την απαγόρευση συμμετοχής των πιστών στην χθεσινή λειτουργία των Θεοφανείων

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες, το βράδυ της 5ης Ιανουαρίου 2021 και ενώ είχαν κλείσει οι γραμματείες του ΣτΕ, η Εκκλησία της Ελλάδος, κ.λπ. κατέθεσαν ηλεκτρονικά δύο αιτήσεις ακύρωσης και όπως είναι φυσικό οι δικαστικοί υπάλληλοι έλαβαν σήμερα γνώση των καταθέσεων αυτών, καθώς χθες ήταν ημέρα αργίας.

Όλοι οι αιτούντες στρέφονται κατά της από 2.1.2121 κοινής υπουργικής απόφασης για τα έκτακτα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας από το COVID-19, και αυτό γιατί καταργεί την εξαιρετική δυνατότητα της συλλογικής άσκησης της λατρείας κατά την χθεσινή ημέρα των Θεοφανείων.

Όπως αναφέρεται στις αιτήσεις ακύρωσης με την εν λόγω κοινή υπουργική απόφαση παραβιάζονται οι συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας, της χρηστής διοίκησης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους διοικούντες, ενώ παράλληλα εκδόθηκε καθ΄ υπέρβαση νομοθετικής εξουσιοδότησης.

Ειδικότερα, μεταξύ των άλλων, αναφέρεται στις αιτήσεις ακύρωσης ότι η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση είναι απολύτως απρόσφορη και προδήλως δυσανάλογη, εν όψει του δημοσίου συμφέροντος για την προστασία της δημόσιας υγείας και πολύ περισσότερο όταν η επιλογή της Πολιτείας ήταν μην προστατεύσει τη δημόσια λατρεία, εξίσου με άλλα δικαιώματα, όπως π.χ., τον καλλωπισμό, τις επισκέψεις και τη διασκέδαση σε σπίτια συγγενών και φίλων.

Αντ΄ αυτού, συνεχίζει η Εκκλησία της Ελλάδος, κ.λπ., η Πολιτεία επέλεξε μετά την 2α Ιανουαρίου 2021 να απαγορεύσει απολύτως τη δημόσια λατρεία η οποία για αρκετούς πολίτες είναι προσωπική ανάγκη ζωτικής σημασίας και αυτή η ανάγκη τους δεν υπόκειται σε λογοκρισία ή υποτίμηση από την πλευρά του κράτους.

Ακόμα, αναφέρουν ότι κατά την ημέρα των Θεοφανείων, μπορούσε να επιτραπεί η συμμετοχή των πιστών υπό αυστηρούς περιορισμούς, όπως είναι 25 ή 50 άτομα ανάλογα με το εμβαδόν της κάθε Εκκλησίας ή ένα άτομο ανά 1,5 τ.μ. ή απόσταση δυο μέτρων ανά εκκλησιαζόμενο, κ.λπ.

Οι αιτήσεις θα συζητηθούν στην Ολομέλεια του ΣτΕ.https://eleftherostypos.gr/ellada/688839-sto-ste-katopin-eortis-i-ekklisia-tis-ellados-kai-81-mitropoleis-gia-ta-theofaneia/

Κρίσιμα είναι τα επόμενα 24ωρα για τον άτυχο 25χρονο που βουτώντας για τον Σταυρό τα Θεοφάνεια, στην Αμάρυνθο Εύβοιας, τραυματίστηκε βαρύτατα και διακομίστηκε αρχικά στο νοσοκομείο Χαλκίδας και στη συνέχεια στο ΚΑΤ.
Έπειτα από εξειδικευμένες εξετάσεις η ομάδα των γιατρών του ΚΑΤ με επικεφαλής νευρολόγους και νευροχειρουργούς, διαπίστωσε σοβαρή κάκωση του αυχένα η οποία επηρεάζει και τη λειτουργία του νωτιαίου μυελού.

Ολα ξεκίνησαν όταν ένας νεαρός από την Αμάρυνθο, ο οποίος χωρίς την συνοδεία ιερέα αποφάσισε κρατώντας θυμιατό και τον σταυρό να πάει να τον ρίξει. Φτάνοντας στο σημείο τον είδαν κάποιοι ακόμα νεαροί από την Χαλκίδα και τον ακολούθησαν.

Μοιραία η κατάληξη για ένα 24χρονο εκ των νεαρών που τον ακολούθησε ο οποίος πέφτοντας στην θάλασσα χτύπησε άσχημα αφού παραπάτησε με αποτέλεσμα να τραυματιστεί σοβαρά στον αυχένα και να μείνει ακινητοποιημένος μέσα στο νερό.

Άμεσα στο σημείο έσπευσε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ αλλά οι διασώστες δεν κατάφεραν να μετακινήσουν τον νεαρό μέσα από το νερό ενώ έπειτα μεταβεί καΐκι στο σημείο ώστε να μεταφέρει τον νεαρό στο λιμάνι της Αμαρύνθου.

Δείτε το βίντεο από το eviathema.gr: