Έχουν φθάσει τα 100 δισ. ευρώ τα δάνεια σε καθυστέρηση επί συνόλου 212 δισ. ευρώ - Σχεδόν το 70% των δανείων προς τους μικρομεσαίους παρουσιάζει καθυστέρηση μεγαλύτερη των τεσσάρων δόσεων

Η διαμόρφωση του μοντέλου αντιμετώπισης και διαχείρισης των κόκκινων δανείων είναι ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η νέα κυβέρνηση.

Εκτός από το κρίσιμο θέμα της ανακεφαλαιοποίησης, με τον ίδιο επιτακτικό τρόπο θα μπει στο τραπέζι και το ζήτημα των κόκκινων δανείων, που αποτελεί την άλλη όψη για τα κεφαλαιακά κενά των τραπεζών. Η νέα κυβέρνηση θα πρέπει μέχρι το τέλος του χρόνου να έχει προσδιορίσει και προωθήσει κρίσιμα στοιχεία που διαμορφώνουν το πλαίσιο αντιμετώπισης των κόκκινων δανείων, όπως περιγράφεται στο νέο μνημόνιο.

Το Πτωχευτικό Δίκαιο, όσον αφορά στα επιχειρηματικά δάνεια, και το πλαίσιο για τους πλειστηριασμούς είναι οι βασικές παράμετροι για το νέο μοντέλο. Ειδικά όσον αφορά στα στεγαστικά δάνεια, θα συνεχιστεί η προστασία της πρώτης κατοικίας βάσει εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Ωστόσο θα καλύπτονται από τις ευεργετικές διατάξεις μόνο όσοι πραγματικά αδυνατούν να πληρώσουν τις οφειλές τους.

Το μοντέλο που ισχύει σήμερα και προστατεύει δανειολήπτες, εφόσον η πρώτη κατοικία έχει αντικειμενική αξία κάτω των 200.000 ευρώ και οι καταθέσεις δεν υπερβαίνουν τις 35.000 ευρώ, θα τροποποιηθεί καθώς θα εισαχθούν και νέες διατάξεις που αυξάνουν τις δυνατότητες χειρισμού από την πλευρά των τραπεζών. Οι αλλαγές που θα γίνουν στο νομοθετικό πλαίσιο των πλειστηριασμών, σε συνδυασμό με την πορεία της αγοράς ακινήτων, θα δώσουν τον τόνο στη διαχείριση των κόκκινων δανείων το 2016. Ακόμη κι αν απελευθερωθεί πλήρως η δυνατότητα πλειστηριασμών, οι τράπεζες δεν είναι ουσιαστικά σε θέση να εκποιήσουν μαζικά ακίνητα σε μια νεκρή αγορά. Πολύ περισσότερο όταν η πτώση στις τιμές των ακινήτων θα επιταχυνθεί αν οι τράπεζες αυξήσουν την προσφορά βγάζοντας για πώληση χιλιάδες ακίνητα.

Μέχρι το τέλος του χρόνου η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να επιμεληθεί τη δημιουργία του νέου πλαισίου, τοποθετώντας τον πήχη στο κατάλληλο σημείο όπου και τα κοινωνικά κριτήρια δεν θα θιγούν και θα είναι δυνατή η αποτελεσματική διαχείριση των καθυστερημένων δανείων. Είναι μείζον ζήτημα να υιοθετηθεί ένα αποτελεσματικό μοντέλο για τα κόκκινα δάνεια, επειδή αυτό θα ενισχύσει την αξία των τραπεζών προσελκύοντας έτσι ιδιωτικά κεφάλαια, με αποτέλεσμα αντίστοιχη μείωση του δημοσίου χρέους ως προς τα 25 δισ., που επιβαρύνεται από τη νέα ανακεφαλαιοποίηση.

Το πρόβλημα των καθυστερήσεων έχει πάρει δραματικές διαστάσεις καθώς δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι ένα στα δύο δάνεια είναι σήμερα σε καθυστέρηση. Καθώς το σύνολο των δανειακών χαρτοφυλακίων ανέρχεται στα 212 δισ. ευρώ, είναι προφανές ότι τα δάνεια σε καθυστέρηση ξεπερνούν τα 100 δισ. ευρώ. Ο αριθμός τους, μάλιστα, θα ήταν ακόμη μεγαλύτερος αν οι τράπεζες δεν διαχειρίζονταν δυναμικά και αποτελεσματικά το πρόβλημα, προσπαθώντας να διατηρούν τις καθυστερήσεις δανείων κάτω από το κρίσιμο όριο των 90 ημερών.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο ρυθμός μετάπτωσης των δανείων σε καθυστέρηση αυξάνεται. Ειδικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες δανείων οι καθυστερήσεις άνω των 90 ημερών είναι εκτός ελέγχου. Τα περισσότερα προβλήματα παρουσιάζονται στα δάνεια που έχουν δοθεί προς τους μικρομεσαίους, οι οποίοι και επλήγησαν από την ύφεση. Σύμφωνα με συγκλίνουσες εκτιμήσεις από τράπεζες, το 65%-70% των δανείων προς μικρομεσαίους παρουσιάζει σήμερα καθυστέρηση μεγαλύτερη των τεσσάρων δόσεων. Στα καταναλωτικά δάνεια η εικόνα δεν είναι καλύτερη και τα στελέχη των τραπεζών εκτιμούν ότι είναι σε καθυστέρηση περίπου το 60% των δανείων, ενώ στα στεγαστικά φτάνει το 35%.

Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και η Τράπεζα της Ελλάδος θα έχουν θεσμικά την ευθύνη και την επίβλεψη της διαχείρισης του προβλήματος. Ούτως ή άλλως η ΤτΕ ως επόπτης παρακολουθεί το ζήτημα των κόκκινων, ενώ το ΤΧΣ θα αναλάβει συγκεκριμένο αντικείμενο.

Οι τράπεζες από την πλευρά τους εξετάζουν την αντιμετώπιση των κόκκινων είτε σε σύμπραξη με εξειδικευμένο οργανισμό, σχήμα που θα οδηγήσει σε δημιουργία κοινής εταιρείας, είτε με τη δημιουργία θυγατρικής με αποκλειστικό αντικείμενο τη διαχείριση των συγκεκριμένων δανείων. Να σημειωθεί ότι οι τράπεζες έχουν δημιουργήσει σημαντική υποδομή, καθώς έχουν οργανωθεί κατάλληλα, παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των καθυστερήσεων στα δάνεια, κάνουν υποχρεωτικά συγκεκριμένες αναφορές των στοιχείων σε τακτά διαστήματα κ.λπ.

Οποιο όμως μοντέλο οργάνωσης κι αν επιλέξει η κάθε τράπεζα, δηλαδή δημιουργία κοινής εταιρείας ή ίδρυση θυγατρικής, η τράπεζα πλέον θα πρέπει να ανταποκρίνεται σε συγκεκριμένους στόχους που θα θέτουν οι αρμόδιοι στη Φρανκφούρτη. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες, μόλις θεσμοθετηθεί ως το τέλος του χρόνου το πλαίσιο, θα κληθούν να αντιμετωπίσουν τα κόκκινα δάνεια και να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένους στόχους, υπό την παρακολούθηση και τον έλεγχο των οργάνων της ΕΚΤ.

newmoney.gr