Βασικός στόχος της Ελλάδας η αποφυγή μιας αδικαιολόγητης κλιμάκωσης τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο

Η «στρατηγική ψυχραιμία» είναι ο όρος που χρησιμοποιούν οι ανώτατοι επιτελείς του Πενταγώνου για να περιγράψουν τον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα προσπαθεί να αντιμετωπίσει την αυξημένη, μετά τις 15 Ιουλίου, νευρικότητα της Αγκυρας στο Αιγαίο. Ο βασικός στόχος, όπως τον περιγράφουν σε συνομιλίες τους με «Το Βήμα» ανώτατοι και ανώτεροι αξιωματικοί, είναι η αποφυγή μιας αδικαιολόγητης κλιμάκωσης τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, η ελληνική πλευρά στέλνει προσεκτικά το μήνυμα ότι σε οποιαδήποτε κίνησή τους οι Τούρκοι «θα μας βρίσκουν μπροστά τους», τόσο στη θάλασσα όσο και στον αέρα. Η γενικότερη εκτίμηση όμως είναι ότι η Αγκυρα δεν έχει την πολυτέλεια να προξενήσει «θερμό επεισόδιο» εναντίον της Ελλάδος. Η έκθεσή της στη Συρία είναι πολύ βαθιά και ήδη έχουν αποσυρθεί δυνάμεις από τα μικρασιατικά παράλια προς την τουρκοσυριακή μεθόριο.

Σε γενικές γραμμές, η τουρκική δραστηριότητα στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου δεν μεταβλήθηκε σημαντικά το 2016 σε σχέση με το 2015. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι η κατάσταση είναι ρόδινη, διότι οι υπερπτήσεις ήταν οι περισσότερες από τότε που άρχισαν να συγκεντρώνονται επίσημα δεδομένα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Αμυνας (ΓΕΕΘΑ), το 2016 σημειώθηκαν 57 υπερπτήσεις από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη και 68 εμπλοκές ελληνικών και τουρκικών μαχητικών, ενώ το 2015 οι αντίστοιχοι αριθμοί ήταν 36 και 80. Είναι δε ενδεικτικό ότι από τις 57 υπερπτήσεις του 2016, οι 24 σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια ενός μόνο μηνός: του Απριλίου.

Την ίδια στιγμή, η Αγκυρα επιδιώκει να υπενθυμίζει τις διεκδικήσεις της είτε εστιάζοντας την παραβατική της δραστηριότητα σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές (Ιμια, νησίδα Παναγιά) είτε επιδιδόμενη στην έκδοση συνεχών NAVTEX και NOTAMs για τη δέσμευση περιοχών στον εναέριο και θαλάσσιο χώρο για ασκήσεις.

Αρκετά έντονη είναι επίσης η τουρκική υποβρυχιακή δραστηριότητα με την έκδοση Subnotes, ακόμη και αν η δέσμευση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα τουρκικά υποβρύχια θα βγουν στη θάλασσα. Οι αγγελίες για κινήσεις υποβρυχίων έχουν ενταθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, ανατολικά του Καστελόριζου και πέριξ της Κύπρου. Οι περιοχές που δεσμεύονται είναι μεγάλες, αλλά παρά το γεγονός αυτό, κρίσιμοι «παίκτες» όπως οι Αμερικανοί δεν φαίνεται να αντιδρούν ιδιαίτερα. Δεν αποκλείεται να μην ενοχλούνται λόγω της παρεμπόδισης, ακριβώς εξαιτίας των τουρκικών subnotes, των κινήσεων ρωσικών δυνάμεων στην περιοχή.

Αυτό που ενδιαφέρει την Αγκυρα είναι «να κλειδώνει» περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος. Η εστίαση των Τούρκων παραμένει στο Βόρειο και στο Ανατολικό Αιγαίο (όπως απεδείχθη από πρόσφατη δέσμευση περιοχής ανατολικά της Ζουράφας για πυρά για την περίοδο 10-14 Ιανουαρίου ή με την έκδοση subnote για μια μεγάλη περιοχή μεταξύ Λήμνου, Σαμοθράκης και Θάσου) και στην ευρύτερη περιοχή του Καστελόριζου. Την εβδομάδα που πέρασε, τουρκικά μαχητικά πραγματοποίησαν στις 16 Ιανουαρίου υπερπτήσεις άνωθεν του Μακρονησίου, της Παναγιάς και των Ανθρωποφάγων. Την επομένη 17 Ιανουαρίου πραγματοποίησαν άλλη μία υπερπτήση στην Παναγιά, η οποία εδώ και κάποιους μήνες, αρχής γενομένης από την απόφαση για αποστολή νατοϊκής δύναμης στο Αιγαίο για το Προσφυγικό, αποτελεί «αγαπημένο στόχο». Παράλληλα, η Τουρκία επιμένει να αμφισβητεί τα ελληνικά Πεδία Βολής στο Αιγαίο, οριοθετώντας δικά της και επιμένοντας στην απόσυρση των ελληνικών ή στην αλλαγή τους.

Το τελευταίο διάστημα έχουν υπάρξει και ορισμένα «τζαρτζαρίσματα» στην περιοχή των Ιμίων. Η απάντηση στην τουρκική κινητικότητα λαμβάνει διάφορες μορφές. Εχει αποφασιστεί να μην αποστέλλονται με την πρώτη ευκαιρία πολεμικά πλοία, αλλά να αναλαμβάνει ευρύτερη δράση το Λιμενικό Σώμα και τα περιστατικά αυτά να αντιμετωπίζονται ως «αστυνομικού, μεθοριακού χαρακτήρα». Παράλληλα, αμφίβιες δυνάμεις των ΕΤΕΘ περιπολούν στα μικρονήσια του Ανατολικού Αιγαίου ώστε η ελληνική παρουσία να είναι εμφανής. Η φρουρά στη νησίδα Παναγιά του συμπλέγματος των Οινουσσών έχει ενισχυθεί, ενώ το ίδιο έχει συμβεί και στο Καστελόριζο όπου ο σκοπός είναι ξεκάθαρος: να μπορούν οι Ενοπλες Δυνάμεις να βρεθούν εκεί το ταχύτερο δυνατό σε περίπτωση ανάγκης.

Παράλληλα, ανώτερες στρατιωτικές πηγές αναφέρουν, αποφεύγοντας όμως να μπουν σε περισσότερες λεπτομέρειες, ότι προς την τουρκική πλευρά στέλνονται και πιο αυστηρά μηνύματα, όπως ο εγκλωβισμός μαχητικών αεροσκαφών από το έδαφος.

Το μέλλον της νατοϊκής δύναμης
Η ελληνική πλευρά επιθυμεί παράλληλα τη διατήρηση της νατοϊκής αποστολής στο Αιγαίο, η οποία με βάση τον αρχικό σχεδιασμό θα πρέπει να επαναξιολογηθεί τον Φεβρουάριο στο πλαίσιο της Συνόδου των υπουργών Αμύνης της Συμμαχίας. Ο Α/ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Ευάγγελος Αποστολάκης κατέστησε σαφή την ελληνική επιθυμία στον νέο διοικητή της Standing NATO Maritime Group 2 (SNMG2), τον γερμανό ναύαρχο Αξελ Ντέερτζ, με τον οποίο συναντήθηκε πρόσφατα στην Αθήνα.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμες στρατιωτικές πηγές, το μήνυμα της Αθήνας ήταν ότι δεν πρόκειται να δεχθεί την ανάληψη από την Τουρκία επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης δυτικά των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Η ελληνική επισήμανση έχει πολύ μεγάλη σημασία διότι ο προκάτοχος του ναυάρχου Ντέερτζ, ο επίσης Γερμανός Γεργκ Κλάιν, είχε εμφανιστεί μάλλον υποχωρητικός στις τουρκικές πιέσεις. Οπως δε πληροφορείται αποκλειστικώς «Το Βήμα», ο ναύαρχος Κλάιν είχε, τον περασμένο Αύγουστο, αποφασίσει να καλέσει τόσο το τουρκικό όσο και το ελληνικό Κέντρο Ερευνας και Διάσωσης για την αντιμετώπιση περιστατικού δυτικά της Κω, προκαλώντας τη δυσφορία της Αθήνας.
Η ελπίδα και η επιθυμία της ελληνικής κυβέρνησης είναι η νατοϊκή αποστολή στο Αιγαίο να συνεχισθεί τουλάχιστον μέχρι να αναπτυχθεί η ευρωπαϊκή ακτοφυλακή στο Αιγαίο. Το πρόβλημα είναι δυστυχώς ότι έχουν μειωθεί τα πλοία που συμμετέχουν σε αυτήν από τρίτες χώρες, πλην Ελλάδος και Τουρκίας. Η Αγκυρα, από την πλευρά της, έχοντας τη στήριξη του Λονδίνου, επιθυμεί την απορρόφηση της αποστολής από τη νέα επιχείρηση Sea Guardian του ΝΑΤΟ για όλη τη Μεσόγειο. Η θέση της Αθήνας φέρεται να έχει προς το παρόν τη στήριξη του Βερολίνου.
Οι εκκαθαρίσεις στις τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις
Την ίδια στιγμή, προβληματισμός υπάρχει στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας για την πλήρη «αποδιοργάνωση» και παράλληλα «αναδιοργάνωση» που επικρατεί στις τουρκικές Ενοπλες Δυνάμεις μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου. Η επιθυμία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «να ξεριζώσει» τα γκιουλενικά στοιχεία από το στράτευμα (και όχι μόνο) έχει οδηγήσει σε μαζικές εκκαθαρίσεις και στην εμφάνιση πολλών κενών σε κρίσιμες θέσεις, ιδιαίτερα στους πιλότους μαχητικών αεροσκαφών.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, κατά τις εκτιμήσεις στρατιωτικών πηγών, έχουν εκκαθαριστεί το 37% των υψηλόβαθμων αξιωματικών, το 20% των μεσαίων αξιωματικών και το 50%-60% των πιλότων. Για να καλυφθούν μάλιστα οι θέσεις των τελευταίων, η τουρκική Πολεμική Αεροπορία ζήτησε από περίπου 850 πρώην πιλότους να επιστρέψουν. Υπεβλήθησαν σε ορισμένες υποτυπώδεις εξετάσεις και οι περισσότεροι αναμένεται να επαναπροσληφθούν.
Παράλληλα, σχεδόν σε κάθε διοικητική μονάδα υπάρχει «πολιτικός κομισάριος» από το κόμμα του κ. Ερντογάν. Είναι σαφές ότι το «τσουνάμι εκκαθαρίσεων» είναι τέτοιου μεγέθους (ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπως το ΝΑΤΟ) που έχει δημιουργήσει αρρυθμία στη λειτουργία των διαύλων της στρατιωτικής διπλωματίας. Ο προβληματισμός ελλήνων επιτελών είναι ότι αυτό θα μπορούσε να δυσχεράνει την επικοινωνία και την αποσόβηση κρίσεων.

ΒΗΜΑ

Το πραγματικό πεδίο των μαχών, μπορεί να είναι το Χαλέπι και συνολικά η Συρία, όμως η Τουρκία τείνει να εξελιχθεί σε θέατρο σοβαρότατων εξελίξεων με παγκόσμιο αντίκτυπο.

Στην Άγκυρα και σε μια έκθεση φωτογραφίας, ο Ρώσος πρέσβης στην Τουρκία Αντρέι Κάρλοφ χωρίς να συνοδεύεται από αστυνομικούς, ανέβηκε στο βήμα για να μιλήσει στους παρευρισκόμενους. Ένας νεαρός που καθόταν ακριβώς πίσω του, έβγαλε το όπλο του και πυροβόλησε στον αέρα, ενώ έπειτα έστρεψε το όπλο του στον Ρώσο πρέσβη και τον πυροβόλησε πισώπλατα.

Αμέσως μετά ο νεαρός έβγαλε το... διάγγελμά του, κραδαίνοντας το περίστροφό του. Είπε για το Χαλέπι και τη Συρία αλλά και για τον ιερό πόλεμο, μιλώντας πότε στα αραβικά και πότε στα τούρκικα για τον θεό που “είναι μεγάλος”. Σύμφωνα με τα τούρκικα ΜΜΕ, αμέσως μετά, ο δράστης πυροβόλησε ξανά και ξανά τον Ρώσο πρέσβη, μέχρι να βεβαιωθεί πως είναι νεκρός.

Οι τουρκικές αστυνομικές δυνάμεις που έφτασαν στο σημείο, τον εξολόθρευσαν, όμως ο νεαρός δράστης είχε προλάβει να τραυματίσει τρεις ακόμα επισκέπτες της έκθεσης, μεταξύ των οποίων και ένας Έλληνας.

Οι αρχικές πληροφορίες ήθελαν τον δράστη να έχει μπει στο χώρο της έκθεσης, με πλαστή αστυνομική ταυτότητα. Λίγη ώρα αργότερα όμως διαπιστώθηκε, πως πρόκειται για εν ενεργεία αστυνομικό των δυνάμεων καταστολής επεισοδίων (τα αντίστοιχα ΜΑΤ). Το όνομα του 22χρονου, Μερτ Αλτιντας.

Την ώρα της δολοφονίας, ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών βρισκόταν ήδη στο αεροπλάνο με προορισμό τη Μόσχα, καθώς υπήρχε προγραμματισμένη τριμερής συνάντηση για την κατάσταση στη Συρία, μεταξύ εκπροσώπων της Ρωσίας, της Τουρκίας και του Ιράν. Αν και πολύ φοβήθηκαν πως θα συνέβαινε διαφορετικά, η αντιμετώπιση τόσο από την τουρκική όσο και από τη ρωσική πλευρά, ήταν ιδιαίτερα ψύχραιμη.

Η τριμερής δεν ακυρώθηκε, ενώ τόσο ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν, όσο και ο Τούρκος ομόλογός του Ερντογάν, μίλησαν για “προβοκάτσια που είχε ως στόχο τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για τη Συρία”. Από την πλευρά του βέβαια, ο Βλάντιμιρ Πούτιν, ανακοίνωσε πως ομάδα Ρώσων θα μεταβεί άμεσα στην Άγκυρα ώστε να πάρει μέρος στην έρευνα, καθώς όπως τόνισε χαρακτηριστικά θέλει να μάθει “ποιος έδωσε την εντολή για τη δολοφονία”. Ακόμα απαίτησε από την τουρκική κυβέρνηση, ενίσχυση της ασφάλειας της ρωσικής διπλωματικής αποστολής.

Πολλοί μεταξύ των οποίων και ο Δήμαρχος της Άγκυρας, έκαναν λόγο για οπαδό του Γκιουλέν. Κουρδικά μέσα όμως, μέσω των social media, έδωσαν στη δημοσιότητα παλιότερες φωτογραφίες του δράστη, μπροστά στο σύμβολο του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, του κόμματος δηλαδή του προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ίσως τελικά να μην ήταν... φανατικός Γκιουλενικός.

Γεννημένος το 1954, ο Αντρέι Καρλόφ υπηρετούσε στο διπλωματικό σώμα από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης ακόμα. Για πολλά χρόνια υπηρέτησε ως πρέσβης στη Νότια Κορέα, ενώ αργότερα το 2007 προήχθη σε Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή Προξενικών Υποθέσεων. Το 2013 ανέλαβε τα καθήκοντά του ως πρέσβης στην Άγκυρα.

NEWSIT.GR

Στην παγίωση σταθερών πεδίων βολής στο βόρειο, το κεντρικό και το ανατολικό Αιγαίο αποσκοπούν οι τελευταίες οδηγίες προς ναυτιλλομένους (NAVTEX) που εξέδωσε η Αγκυρα, προκειμένου να δεσμεύσει τρεις περιοχές για ασκήσεις σχεδόν για όλη τη διάρκεια του 2017.

Με τις NAVTEX 821/16, 822/16 και 823/16, η τουρκική Υδρογραφική Υπηρεσία δεσμεύει τις θαλάσσιες περιοχές που βρίσκονται στα διεθνή ύδατα στο τρίγωνο μεταξύ Αγίου Ορους, Θάσου και Σαμοθράκης, στα βορειοανατολικά της Σκύρου και στα νότια της Ικαρίας. Ηδη είναι δεσμευμένη και μια τέταρτη περιοχή, ανάμεσα στη Σκύρο και στα Ψαρά, η οποία, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, θα δεσμευθεί και αυτή για το σύνολο του 2017.

Τις περισσότερες φορές, η δέσμευση των περιοχών δεν σημαίνει αυτομάτως και χρήση τους για ασκήσεις σε όλη τη διάρκεια του έτους. Είναι, προφανώς, μια έμμεση επίδειξη κυριαρχίας και αντιμετωπίζεται διά της διπλωματικής οδού από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Εξωτερικών.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο και χθες οι πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας είχαν να αντιμετωπίσουν μπαράζ παραβιάσεων και παραβάσεων από 10 τουρκικά F-16. Δεδομένου ότι οι παραβιάσεις σημειώνονταν σε όλη την έκταση του Αιγαίου, απογειώθηκαν συνολικά οκτώ ελληνικά μαχητικά (έξι F-16 από Λήμνο και Καστέλλι και δύο Μιράζ-2000 από τη Σκύρο). Στις 14.55, ένα ζεύγος οπλισμένων τουρκικών F-16 ενεπλάκη σε εικονική αερομαχία με τα δύο ελληνικά Μιράζ 2000. Χθες, όπως και προχθές άλλωστε, καταγράφηκε μια συνήθης για τα δεδομένα της περιοχής των Ιμίων κινητικότητα ελληνικών και τουρκικών αλιευτικών. Η διεκδίκηση θέσεων από τα αλιευτικά οδήγησε στην εκατέρωθεν ειδοποίηση των αρμόδιων λιμενικών αρχών. Ανάμεσα στις 12.10 και 12.50, μια τουρκική ακτοφυλακίδα και ένα σκάφος του Λιμενικού Σώματος έπλεαν σε κοντινή απόσταση, δίχως, ωστόσο, να σημειωθεί κάποιο επεισόδιο. Στρατιωτικές πηγές έκαναν λόγο για «απολύτως συνήθη δραστηριότητα».

Ωστόσο, εκείνο που δεν είναι σύνηθες είναι ότι τις τελευταίες ημέρες υπάρχει μια σταθερή ροή πληροφοριών από τις τουρκικές αρχές προς τον τουρκικό Τύπο για τον ελληνοτουρκικό «διαγκωνισμό» αλιευτικών σκαφών στην περιοχή των Ιμίων, κάτι το οποίο διαψεύδει η ελληνική πλευρά.

Καθημερινή

Η αμφισβήτηση της συνθήκης της Λωζάννης είναι όπως φαίνεται πλέον κοινός τόπος για τους πολιτικούς της γείτονος χώρας!

Πολιτική χροιά και μάλιστα με έντονα τα χαρακτηριστικά των τουρκικών επιδιώξεων, έχει ο αγώνας του Ολυμπιακού με την τουρκική ομάδα Οσμάνλισπορ, καθώς ο πρόεδρός της και δήμαρχος Άγκυρας Μελίχ Γκιουκτσέκ έχει …βλέψεις για τα ελληνικά νησιά.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει ο Ελεύθερος Τύπος, πριν λίγο καιρό, ο Μελίχ Γκιουκτσέκ ανήρτησε στον λογαριασμό του στο twitter ένα χάρτη ο οποίος – ούτε λίγο ούτε πολύ – εμφανίζει όλα τα νησιά από τη Θάσο μέχρι την Κρήτη και τα Κύθηρα και την Αίγινα μέχρι τη Ρόδο και τη Μυτιλήνη ως πρώην Τουρκικά!
Ο κ. Γκιουκτσέκ υποστήριξε ότι όλα αυτά τα νησιά περιήλθαν στην Ελλάδα με τη Συνθήκη της Λωζάννης και σχολίασε: «Εξαιτίας της Συνθήκης της Λωζάννης, τα μπλε νησιά που φαίνονται παρακάτω δόθηκαν στην Ελλάδα… Μην ξεχνάτε πως κάποιοι χαρακτηρίζουν τη Λωζάννη νίκη…».

Φυσικά μόνο τυχαίο δεν είναι ότι ο δήμαρχος Άγκυρας συνδέεται με φιλική σχέση με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν και προφανώς αυτό αποτελεί προσπάθεια ευθυγράμμισης με τις απόψεις του και στοχοποίησης των κεμαλικών.

Πάντως, ο κ. Γκιουκτσέκ υπέστη τη …χλεύη των χρηστών του διαδικτύου που υποστήριξαν ότι ο χάρτης που δημοσίευσε ήταν του «Estamos Travel» με έδρα το Κουσάντασι, που είναι τουριστικό γραφείο στην Τουρκία και δείχνει τα νησιά που οργανώνει τουριστικές εκδρομές.
Σημειώνεται ότι Οσμάνλισπορ σημαίνει Οθωμανική Αθλητική Ένωση και αυτό το όνομα δεν θα μπορούσε να δοθεί όταν στην Τουρκία επικρατούσαν οι στρατηγοί καθώς η οποιαδήποτε αναφορά στο οθωμανικό παρελθόν ήταν απαγορευμένη.