Ο 9χρονος από τη Συρία δεν έχει κανέναν στην Ελλάδα.

Είναι ένα από τα εκατοντάδες ασυνόδευτα ανήλικα που περνούν κάθε μήνα στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Χάθηκε από τη μητέρα του στην Τουρκία και ακολούθησε έναν συγγενή του. Το μόνο στοιχείο που είχαν γι’ αυτόν οι ελληνικές αρχές ήταν το τηλέφωνο του συγγενούς, ο οποίος όμως είχε αναχωρήσει για τη Βόρεια Ευρώπη.

Οι εθελοντές της ΜΚΟ Praksis επικοινώνησαν με τον άνθρωπο αυτόν και του ζήτησαν αν μάθαινε κάτι για τη μητέρα του μικρού να τους ειδοποιούσε. Η μητέρα και ο μικρότερος αδελφός του 9χρονου εντοπίστηκαν «εγκλωβισμένοι» στην Τουρκία γιατί δεν έχουν χρήματα να πληρώσουν τους διακινητές. Ο πατέρας του σκοτώθηκε στον πόλεμο. Η Praksis επικοινώνησε επίσης με έναν θείο στην Ολλανδία και ξεκίνησε τις διαδικασίες για να πάει εκεί ο μικρός στο πλαίσιο της οικογενειακής επανένωσης.

Ο 9χρονος είναι το μικρότερο παιδί που φιλοξενεί σήμερα ο ξενώνας ασυνόδευτων ανηλίκων στην Κυψέλη. Ζει εκεί πέντε μήνες. «Τον γράψαμε στο γειτονικό δημοτικό σχολείο με το οποίο έχουμε καλή συνεργασία. Αρχικά ήταν κλεισμένος στον εαυτό του. Σήμερα έχει προσαρμοστεί στο σχολείο, έμαθε ελληνικά, το απόγευμα πάει σε ομάδα μπάσκετ. Μιλάει συχνά με τη μητέρα του στο τηλέφωνο και εμείς την ενημερώνουμε για την πρόοδό του. Τώρα αναμένουμε την απόφαση για να πάει στην Ολλανδία» λέει στο «Βήμα» η Σίσσυ Λεβαντή, κοινωνιολόγος, την οποία συναντήσαμε στον ξενώνα της Κυψέλης.

Κυψέλη φιλοξενίας
Ο ξενώνας, χωρητικότητας 30 ατόμων, φιλοξενεί σήμερα μόνο 15 παιδιά. Οπως και τα υπόλοιπα 11 κέντρα φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα, διαθέτει κενές θέσεις ενώ ο αριθμός των ασυνόδευτων παιδιών που καταφθάνουν στη χώρα έχει εκτιναχθεί στα ύψη.

«Το τελευταίο δίμηνο, ενώ πάρα πολλά ασυνόδευτα καταλήγουν στους ξενώνες, δεν μένουν. Εγκαταλείπουν την Ελλάδα μόνα τους, ακόμη και αν υπάρχει δυνατότητα για επανένωση με κάποιον συγγενή τους στην Ευρώπη, γιατί αυτό θα πάρει έξι μήνες ενώ παράτυπα θα φθάσουν σε λίγες ημέρες. Οι ξενώνες έχουν κενές θέσεις γιατί σήμερα είναι ευκολότερο και φθηνότερο να πάνε οι πρόσφυγες στη Βόρεια Ευρώπη. Εμείς προσπαθούμε να πείσουμε τα παιδιά ότι υπάρχει ασφαλέστερος τρόπος αλλά εκείνα βάζουν το χέρι στην καρδιά και λένε: “Ευχαριστώ, αλλά σε δύο ημέρες θα φθάσω μόνος μου”» συνεχίζει η κυρία Λεβαντή.

Στον δρόμο για την ελευθερία
Αγνωστο πόσα είναι τα ασυνόδευτα ανήλικα που περνούν από την Ελλάδα. «Πάρα πολλά δηλώνουν ενήλικοι για να συνεχίσουν το ταξίδι τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, 2.390 ήταν τα ασυνόδευτα ανήλικα το 2014, αριθμός πάνω-κάτω ίδιος με τον εφετινό. Αυτό σημαίνει ότι κάτι συμβαίνει. Δεν μπορεί οι αφίξεις προσφύγων να έχουν αυξηθεί τόσο πολύ σε σχέση με πέρυσι αλλά ο αριθμός των ασυνόδευτων ανηλίκων να παραμένει ίδιος» λέει στο «Βήμα» η Μαριέλλα Μιχαηλίδου, συνεργάτρια της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ.

Πολλά παιδιά δηλώνουν ενήλικοι για να μη βρεθούν σε «προστατευτική φύλαξη», το οποίο σημαίνει «σε συνθήκες στέρησης της ελευθερίας τους στα κέντρα πρώτης υποδοχής ή σε αστυνομικά τμήματα». Διαβόητη είναι η περίπτωση της Κω, όπου ελλείψει οποιασδήποτε άλλης δομής το καλοκαίρι που μας πέρασε οι ανήλικοι κρατούνταν στο αστυνομικό τμήμα σε άθλιες συνθήκες μαζί με ενήλικους ποινικούς κρατουμένους μέχρι να ολοκληρωθούν οι ιατρικές εξετάσεις τους και να κανονιστεί η μεταφορά τους σε κάποιον από τους 12 ξενώνες ανηλίκων. «Η Υπατη Αρμοστεία χρηματοδότησε ένα “τράνζιτ σέντερ” στην Κω όπου θα μεταφέρονται και ανήλικοι από Λέρο και Κάλυμνο. Εχει δυναμικότητα 20 ατόμων και το λειτουργεί η Praksis. Τα πρώτα παιδιά φιλοξενήθηκαν εκεί το περασμένο Σαββατοκύριακο» προσθέτει η κυρία Μιχαηλίδου.

Η περίπτωση όμως που θυμάται περισσότερο είναι «ένας 13χρονος Αφγανός που έχασε τη μητέρα του και τα αδέλφια του στην Τουρκία γιατί όταν πήγαιναν να επιβιβαστούν στη βάρκα του διακινητή έγινε επιδρομή από την Αστυνομία. Η βάρκα που μετέφερε την οικογένειά του στην Ελλάδα ναυάγησε και πνίγηκαν όλοι εκτός από τον μεγάλο αδελφό του. Ο μικρός έμεινε χαμένος στην Τουρκία για δύο χρόνια κάνοντας τον τσαγκάρη ώσπου έμαθε ότι ο αδελφός του είχε πάει στη Γερμανία. Μάζεψε λεφτά και ήρθε στην Ελλάδα. Είχε σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και πολλοί τον απέρριπταν. Κάποια στιγμή του είπα: “Αν συνεχίσεις έτσι, δεν θα πας Γερμανία” και έβαλε τα κλάματα. Η μεγάλη επιθυμία του ήταν να επισκεφθεί τον τάφο της μητέρας του στη Λέσβο. Δεν τα κατάφερε. Σήμερα είναι στη Γερμανία».

Μαρτυρίες

Σώθηκε από τον… γάμο
Το 15χρονο κορίτσι από τη Σομαλία εγκατέλειψε τη χώρα της μαζί με τα δύο αδέλφια της. Προσπαθώντας να περάσει τα σύνορα στη Βόρεια Ελλάδα είχε ένα ατύχημα. Τα αδέλφια της τη γύρισαν πίσω στην Ελλάδα και συνέχισαν το ταξίδι τους. Εντοπίστηκε από τις αρχές μόνη της σε ένα βουνό με σοβαρό κάταγμα στη λεκάνη. Η ΜΕΤΑδραση την ανέλαβε μετά την αρχική εγχείρηση, όμως θα χρειαστεί και δεύτερη.

Το κορίτσι φυγαδεύτηκε άρον άρον από τη Σομαλία γιατί αναμενόταν από την οικογένειά της να τη δώσουν για να παντρευτεί στα 13 της. Οι γονείς της επέλεξαν να τη στείλουν στην Ευρώπη. Αν επιστρέψει στη Σομαλία, την περιμένει ο «γαμπρός». Σήμερα ζει σε ξενώνα φιλοξενίας ανηλίκων στην Αθήνα. Εχει ολοκληρωθεί η διαδικασία για την επανένωσή της με θείο της που εντόπισε η ΜΕΤΑδραση σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα.

«Θέλω να γίνω γιατρός»
Ο Σ. είναι 15 ετών. Κατάγεται από τη Χάμα της Συρίας, όπου ο πατέρας του ήταν δικηγόρος. «Φύγαμε από τη Συρία λόγω του πολέμου πριν από τριάμισι χρόνια με τους γονείς, τις αδελφές μου, 11 και 14 ετών, και τον τρίχρονο αδελφό μου. Πήγαμε στην Αίγυπτο» λέει στο «Βήμα» που τον συνάντησε στον ξενώνα της Praksis. Οι συνθήκες στην Αίγυπτο ήταν ελεεινές και η οικογένεια αποφάσισε να στείλει τον Σ. στην Ιταλία. «Πριν από πέντε μήνες μπήκα σε ένα πλοιάριο 18 μέτρων μαζί με άλλα 265 άτομα χωρίς φαγητό, χωρίς νερό. Αντί για την Ιταλία καταλήξαμε στην Κρήτη» λέει. Οι τοπικές αρχές τον κράτησαν για μία εβδομάδα ώσπου να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για να έρθει στην Αθήνα, όπου τον έκλεισαν στη φυλακή για 10 ημέρες (όλοι οι ανήλικοι κρατούνται «για την ασφάλειά τους»). Τελικά θα επανενωθεί με μια θεία του στην Αγγλία. «Κάνω μαθήματα αγγλικών, πηγαίνω στο γειτονικό γυμναστήριο του δήμου, έχω κάνει φίλους. Θέλω να συνεχίσω το σχολείο και να γίνω γιατρός» μας λέει.

Δίκτυο εποπτείας
Η Υπατη Αρμοστεία ζητεί από την Πολιτεία να φτιάξει ένα εθνικό σύστημα επιτροπείας. Ενα πιλοτικό δίκτυο επιτροπείας ασυνόδευτων ανηλίκων με 12 μέλη έχει η ΜΚΟ ΜΕΤΑδραση. «Ξεκινήσαμε προσφέροντας διερμηνείς και συνοδεία ανηλίκων από τους χώρους κράτησης στα κέντρα φιλοξενίας» λέει στο «Βήμα» η Βιργινία Ξυθάλη, ψυχολόγος, υπεύθυνη στο Τμήμα Ανηλίκων της ΜΕΤΑδρασης.

«Μέχρι στιγμής στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί 258 παιδιά, στην πλειονότητά τους από το Αφγανιστάν και τη Συρία» προσθέτει. «Μερικά παρέμειναν 2-3 ημέρες, άλλα επτά μήνες από την αρχή του προγράμματος». Τα παιδιά ζουν σε ξενώνες φιλοξενίας ή σε δομές στα σύνορα, αλλά έχουν συχνότατη επαφή και επικοινωνία με το μέλος του δικτύου επιτροπείας.

Το ΒΗΜΑ

Μετά από μήνες, αμέτρητες επιχειρήσεις έρευνας – διάσωσης και αρκετά ναυάγια προσφύγων στο Αιγαίο το υπουργείο Ναυτιλίας μερίμνησε να στείλει ψυχολόγους για να συνδράμουν στη στήριξη των λιμενικών της «πρώτης γραμμής».

Κομβικό ρόλο για την απόφαση αυτή έπαιξε το σχετικό αίτημα της Πανελλήνιας Ένωσης Αξιωματικών Λιμενικού Σώματος ενώ και το Βήμα είχε αναδείξει το θέμα με δημοσίευμα στις 6 Νοεμβρίου.

Έτσι κατόπιν εντολής του υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Θοδωρή Δρίτσα τη Δεύτερα 9 Νοεμβρίου θα μεταβούν δυο ψυχολόγοι αρχικά στη Μυτιλήνη ώστε να συνδράμουν για την ψυχολογική υποστήριξη των στελεχών του Λιμενικού.

Η ΠΕΑΛΣ σε επιστολή της προς τον υπουργό Ναυτιλίας επεσήμανε ότι «οι αυξανόμενες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές με τις συνακόλουθες απώλειες ανθρώπινων ζωών, πέραν της σωματικής κόπωσης του στελεχιακού δυναμικού, υποβάλλουν τα καταπονημένα στελέχη σε συχνό επιχειρησιακό στρες» και εξηγούν πως «τα στελέχη αυτά, σχεδόν καθημερινά κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, έρχονται αντιμέτωπα με εικόνες που τα συγκλονίζουν. Καλούνται να αντιμετωπίσουν και να διαχειριστούν την απόγνωση και το σπαραγμό ενηλίκων και παιδιών που αναζητούν μια καλύτερη ζωή».

Ανέφερε ακόμη ότι «σύμφωνα με δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες, όταν κάποιος βιώσει επαναλαμβανόμενα τέτοιες εμπειρίες, είναι πιθανόν να εμφανίσει συμπτώματα Μετατραυματικού Στρες (Post-traumatic Stress) δηλαδή να εκδηλώσει σοβαρά, παρατεταμένα και επανεμφανιζόμενα συμπτώματα άγχους, τα οποία επιδεινώνονται κάθε φορά που κάτι προκαλεί αναμνήσεις του αρχικού συμβάντος. Αξιοσημείωτο είναι δε ότι το φαινόμενο εμφανίζεται σε στελέχη που την ώρα της επιχείρησης, παρουσιάζουν θετική έως και ηρωική συμπεριφορά».

Μετά απ’ όλα αυτά υποστήριζε ότι κρίνεται απαραίτητη η ψυχολογική στήριξή τους έτσι ώστε να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά όχι μόνο τη στρεσσογόνο εμπειρία, αλλά και τις πιθανές συνέπειές της στις καθημερινές, επαγγελματικές και επιχειρησιακές τους δραστηριότητες.

Καλούσε τέλος τον υπουργό να παρέμβει παρέχοντας τις κατάλληλες κατευθύνσεις προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να αναληφθούν άμεσα συγκεκριμένα μέτρα για την τακτική ψυχολογική υποστήριξη των στελεχών «της πρώτης γραμμής», στον αγώνα που δίνουν καθημερινά για την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα.

Το ΒΗΜΑ

Καθημερινά τα στελέχη του Λιμενικού που υπηρετούν στα νησιά του βορείου Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα δίνουν μάχη με το χρόνο προκειμένου να σώσουν πρόσφυγες που κινδυνεύουν. Σε αρκετές περιπτώσεις το καταφέρνουν. Σε κάποιες άλλες όχι.

Και όταν επιστρέφουν πίσω στις ελάχιστες ώρες ξεκούρασης θα πρέπει να δώσουν έναν άλλο «αγώνα». Συνήθως μέσα τους. Συνήθως μόνοι τους για να μην επιβαρύνουν τους οικείους τους και χωρίς καμία ψυχολογική υποστήριξη. Να καταπολεμήσουν τις άσχημες σκέψεις, τους «εφιάλτες» που τους προκάλεσε μια ακόμη επιχείρηση έρευνας – διάσωσης που δεν είχε αίσιο τέλος. Ειδικά όταν ανάμεσα στα θύματα είναι παιδιά και βρέφη.

Και αυτό θα πρέπει να το αντιμετωπίσουν πριν αντικρύσουν ή μιλήσουν στο τηλέφωνο με τους δικούς τους ανθρώπους. Όπως λένε ο πιο συχνός τρόπος αντιμετώπισης τέτοιων καταστάσεων είναι να μην συζητούν για αυτά τα γεγονότα. Μια τακτική που συνήθως ακολουθούν εθελοντές διασώστες, δύτες ακόμα και ιδιώτες που εμπλέκονται σε διασώσεις προσφύγων.

Και σημειώνουν ότι το ψυχικό «φορτίο» που κουβαλούν είναι μεγάλο και ολοένα και πιο βαρύ μέρα με τη μέρα. Αλλά επειδή δεν υπάρχει χρόνος για ψυχολογική ξεκούραση επιστρέφουν κάθε φορά στην υπηρεσία τους για να δώσουν νέες μάχες. Νιώθουν άγχος για να φτάσουν και να σώσουν έγκαιρα πρόσφυγες που κινδυνεύουν και τα επόμενα δυνατά συναισθήματα εναλλάσσονται ανάλογα με το αποτέλεσμα της επιχείρησης. Χαρά και ανακούφιση εάν όλα έχουν πάει καλά. Πόνος και απογοήτευση εάν υπάρχουν θύματα.

Ψυχολόγοι αναφερόμενοι στο θέμα σημειώνουν ότι: «Οι αυξανόμενες προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές με τις συνακόλουθες απώλειες ανθρώπινων ζωών, πέραν της σωματικής κόπωσης του στελεχιακού δυναμικού, υποβάλλουν τα καταπονημένα στελέχη σε συχνό επιχειρησιακό στρες» και χαρακτηρίζουν ως μείζονος σημασίας «τη ψυχολογική στήριξη των λιμενικών που υπηρετούν στη «πρώτη γραμμή» έτσι ώστε να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά όχι μόνο τη στρεσσογόνο εμπειρία, αλλά και τις συνέπειές της στις καθημερινές, επαγγελματικές και επιχειρησιακές τους δραστηριότητες.»

Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Αξιωματικών Λιμενικού Σώματος (ΠΕΑΛΣ ) κ. Δημήτρης Σαιτάκης είχε θέσει και παλαιότερα το θέμα της ψυχολογικής υποστήριξης των συναδέλφων του και προτίθεται να το θέσει και στον υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Θοδωρή Δρίτσα.

Μιλώντας στο «Βήμα» τόνισε ότι: «Τα στελέχη αυτά, σχεδόν καθημερινά κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, έρχονται αντιμέτωπα με εικόνες που τα συγκλονίζουν και που είναι συχνά αποτρόπαιες. Καλούνται να αντιμετωπίσουν και να διαχειριστούν την απόγνωση και το σπαραγμό ενηλίκων και παιδιών που αναζητούν μια καλύτερη ζωή. Δεν είναι δε λίγες οι αποτρόπαιες σκηνές, οι οποίες ”τραυματίζουν” τον ψυχικό τους κόσμο, γεννούν αναπάντητα ερωτήματα και επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους και διάθεση μέσα στο εργασιακό, οικογενειακό και εν γένει κοινωνικό περιβάλλον που ζούνε».

Και πρόσθεσε: «Σε αυτά τα στελέχη η υπηρεσία έχει ευθύνη και χρέος να σταθεί δίπλα τους, να τα υποστηρίξει, να τα προσφέρει ανακούφιση, να συμπαρασταθεί στην αγωνία τους, στο φόβο και στα μπερδεμένα συναισθήματά τους. Η παροχή τακτικής ψυχολογικής υποστήριξης στα άτομα αυτά από κατάλληλο προσωπικό, είναι πολύ σημαντική και κρίνεται απαραίτητη.»

Το ΒΗΜΑ

Ασύδοτοι δρουν οι Τούρκοι μεταφορείς μεταναστών και προσφύγων προς τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.

Εντελώς ανενόχλητοι από το επίσημο τουρκικό κράτος λειτουργούν πλέον στις απέναντι μικρασιατικές ακτές κανονικές «βάσεις», στις οποίες οι υπό μεταφορά φυγάδες των πολέμων της Μέσης Ανατολής διανυκτερεύουν και κατόπιν ξεκινούν το ταξίδι τους στα ελληνικά νησιά. Ενίοτε το ταξίδι αυτό αποδεικνύεται και ταξίδι προς τον θάνατο.

Η ειδησεογραφική ιστοσελίδα “Çesme haber”, στη σελίδα που διατηρεί στο Facebook, είναι άκρως αποκαλυπτική του τι συμβαίνει απέναντι. Δημοσιεύοντας περισσότερες από 450 φωτογραφίες αποδεικνύει ότι στην περιοχή του Τσεσμέ (Κρήνη), στη χερσόνησο της Ερυθραίας απέναντι από τη Χίο, η «βάση» της μεταφοράς μεταναστών και προσφύγων λειτουργεί σε 24ωρη βάση, χωρίς καμία απολύτως αρχή να εμποδίζει ή έστω να παρεμβαίνει στη λειτουργία της.

Δεκάδες βάρκες από τις γνωστές πλαστικές με τις οποίες γίνεται η μεταφορά μεταφέρονται και φουσκώνονται εκεί από εξειδικευμένα συνεργεία αλλά και μετανάστες.

Μηχανές τοποθετούνται στις βάρκα, εκπαιδεύονται επί τόπου οι χειριστές τους που είναι κάποιοι από τις επιβαίνοντες, επιβιβάζονται ο ένας μετά τον άλλον οι μεταφερόμενοι, με κάποιον να τους στοιβάζει ώστε να χωρέσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι μπορούν, και από τον «προϊστάμενο» της όλης επιχείρησης δίνεται το σήμα απόπλου.

Έχει σημασία ότι μερικές φορές η βάρκα βουλιάζει αμέσως μετά την εκκίνησή της, πράγμα που σημαίνει ότι η επιβίβαση δεν έγινε με τον σωστό τρόπο ή ότι η βάρκα ήταν υπέρβαρη και κάποιοι πρέπει να αποβιβασθούν, επιβιβαζόμενοι στην επόμενη.

Οι φωτογραφίες δείχνουν ότι η εκκίνηση των βαρκών γίνεται με ρυθμούς μία ανά 15-20 λεπτά ενώ στους γύρω λόφους δεκάδες ντόπιοι κάτοικοι της περιοχής παρακολουθούν τα συμβαίνοντα, που κάθε άλλο παρά σε συνθήκες παρανομίας συμβαίνουν.

Η περιοχή του Τσεσμέ είναι μία από τις πιο ανεπτυγμένες οικονομικά περιοχές της Τουρκίας, πολύ κοντά σε ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα της γειτονικής χώρας, τη Σμύρνη, περί τα 70 χιλιόμετρα μακριά από αυτήν. Ως εκ τούτου, στην περιοχή ισχυρή είναι η παρουσία της Αστυνομίας και των Ενόπλων Δυνάμεων, με πολύ μεγάλες βάσεις του Στρατού, της Αεροπορίας, του Πολεμικού Ναυτικού και φυσικά της αρμόδιας στην περίπτωση παντοδύναμης Στρατοχωροφυλακής.

Το γεγονός αυτό μαζί με το ότι μεγάλο τμήμα του ιστορικού κέντρου της Σμύρνης, το ιστορικό Μπασμανέ, πίσω από τον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης, έχει μετατραπεί σε κέντρο διακίνησης μεταναστών και προσφύγων, αποδεικνύει ότι στην καλύτερη των περιπτώσεων η διακίνηση γίνεται με την ανοχή κράτους και διωκτικών αρχών.

Παράγοντες της τουρκικής κοινωνίας πάντως που έχουν μιλήσει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ υποστηρίζουν πως η επιδεικνυόμενη ανοχή στο φαινόμενο είναι αποτέλεσμα του ότι πολλά από τα χρήματα που οι μετανάστες και οι πρόσφυγες πληρώνουν για να περάσουν στα νησιά καταλήγουν και στην τσέπη ντόπιων αλλά και κεντρικών εκπροσώπων του τουρκικού κράτος. Μεγάλα τμήματα της Στρατοχωροφυλακής, της Ακτοφυλακής αλλά και πολιτικοί παράγοντες στην περιοχή θεωρείται πως συμμετέχουν στο κύκλωμα και φυσικά στα κέρδη, ανεχόμενοι την όλη κατάσταση.

«Η μαφιόζικη πυραμίδα λένε πολλοί πως αγγίζει και την πολιτική σκηνή. Εξηγείται αλλιώς η ανοχή στο φαινόμενο από το κατά τα άλλα ισχυρό τουρκικό κράτος;», είχε πει σε αποστολή του ΑΠΕ-ΜΠΕ στην Τουρκία, στέλεχος του ειρηνιστικού κινήματος στην περιοχή του Δικελί.

Οι μετακινούμενοι, σύμφωνα με μαρτυρίες των ίδιων των μεταναστών και των προσφύγων, πληρώνουν περί τα 1.500 ευρώ ο καθένας για να μεταβούν από την απέναντι ακτή στα νησιά. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 15 εκατομμύρια ευρώ τη μέρα καταλήγουν στα χέρια των κυκλωμάτων που λυμαίνονται τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, ενώ πολύ συχνά οδηγούν και στον θάνατο πολλούς από αυτούς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ